Śląsk Rośnie Zielono
licznik gości 231767

Grądy Odrzańskie – PL

Nazwa i kod obszaru: Grądy Odrzańskie PLB020002

Specjalny Obszar Ochrony Ptaków od 2004 roku.

Powierzchnia:19999.28 ha

Położenie administracyjne: woj. opolskie: powiat opolski – gmina Dąbrowa, gmina Dobrzeń Wielki, gmina Popielów; powiat brzeski – gmina Lewin Brzeski, gmina Skarbimierz, miasto Brzeg, gmina Lubsza; woj. dolnośląskie: powiat oławski – gmina Oława, miasto Oława, gmina Jelcz Laskowice, powiat wrocławski – gmina Siechnice, gmina Czernica, miasto Wrocław

Kania ruda

Obszar specjalnej ochrony ptaków Grądy Odrzańskie leży w regionie biogeograficznym kontynentalnym w Środkowej Europie. Zlokalizowany jest głównie na terenach leśnych i użytkowanych rolniczo. Rozciąga się wzdłuż doliny Odry, na 70-cio kilometrowym odcinku między Narokiem a Wrocławiem. Zasięg granic obszaru obejmuje częściowo tereny województwa opolskiego i dolnośląskiego. Południowo-wschodnia część ostoi leżąca w województwie opolskim rozciąga się węższym pasem na terenie dwóch powiatów: opolskiego i brzeskiego. Najbardziej wysunięta na południe cześć ostoi leży w powiecie opolskim, na terenie południowej części gmin: Popielów i Dobrzeń Wielki, oraz północnych obrzeżach gminy Dąbrowa. Na obszarze powiatu brzeskiego ostoja położona jest w zasięgu terytorialnym gminy Lubsza, obrębu wiejskiego gminy Lewin Brzeski, gminy Brzeg i Skarbimierz. Pozostała część obszaru położona w województwie dolnośląskim rozciąga się na terenie powiatu oławskiego, wrocławskiego i miasta Wrocław. W powiecie oławskim ostoja leży w południowym zasięgu gminy miejsko-wiejskiej Jelcz-Laskowice, oraz w północnej części gminy wiejskiej i miejskiej Oława. Na terenie powiatu wrocławskiego ostoja położona jest w północno-wschodniej części gminy miejsko-wiejskiej Siechnice oraz wzdłuż południowej granicy gminy Czernica. Najbardziej wysunięty na północ fragment obszaru wkracza na teren powiatu i gminy Wrocław. Obszar położony jest na terenie depresji śląsko – opolskiej, północna część obszaru leży w obrębie monokliny przedsudeckiej. Od zachodu graniczy ze strefą uskoków trzeciorzędowych środkowej Odry. Z kolei od południa wkracza w zasięg wychodni podłoża przedtrzeciorzędowego. Obszar ostoi położony jest w zasięgu I-rzędowej zlewni rzeki Odry, oraz w II-rzędowej zlewni Odry i Nysy Kłodzkiej, rzekami III-rzędowej zlewni są Odra i Nysa Kłodzka, Widawa i Stobrawa. Większymi dopływami Odry płynącymi na obszarze ostoi są następujące rzeki: Oława, Smortawa, Dopływ z Kotowic, Kanał Zakrzowski, Krzywula, Piskorna, Żydówka, Brzezina, Bystrzycki Kanał, Młynówka Jelecka, Otocznica, Polderowski. Na terenie ostoi występuje wiele mniejszych cieków oraz rowów melioracyjnych tworzących dość gęstą sieć.

Przedmioty ochrony

Gatunki ptaków:

Muchołówka białoszyja

Gęś zbożowaAnser fabalis

Dzięcioł średni Dendrocopos medius

Dzięcioł zielonosiwy Picus canus

Muchołówka białoszyja Ficedula albicollis

Kania czarna Milvus migrans

Kania ruda Milvus milvus

 

 

Opis przedmiotów ochrony w obszarze

Dzięcioł średni

Do jednych z najciekawszych gatunków ptaków bytujących w obszarze należą kania ruda i czarna, które związane są na ogół z dolinami rzecznymi. Ptaki te zaliczane są do tzw. grupy ptaków szponiastych, czyli polujących na inne organizmy, w tym przypadku głównie ryby, płazy, niewielkie ssaki i ptaki. Kolejnym ciekawym gatunkiem występującym w obszarze jest muchołówka białoszyja, która jest blisko spokrewniona z innym gatunkiem rodzimej muchołówki tj. żałobną. Ptak ten posiada kontrastowe biało czarne ubarwienie co jest nieczęstym zjawiskiem w awifaunie Polski. Na szczególną uwagę zasługuje występowanie w obszarze dzięcioła średniego i zielonosiwego. Dzięcioł średni należy do tzw. grupy dzięciołów pstrych, które także odznaczają się kontrastowym biało czarnym ubarwieniem. Jedynym elementem posiadającym inną barwę jest czubek głowy (tzw. czapeczka) oraz podogonie, które mają kolor czerwony. Dzięcioł średni jest gatunkiem charakterystycznym dla starych dąbrów w przeciwieństwie do dzięcioła zielonosiwego, który zasiedla głównie nadrzeczne łęgi. Dzięcioł zielonosiwy posiada bardzo ciekawy głos godowy, który dla osób nie znających gatunku przypomina melodyjne gwizdy. Gęś zbożowa zalicza się do gatunków wędrownych, które spotkać można w obszarze wiosną i jesienią kiedy to migruje na miejsca rozrodu (Północna Rosja) lub zimowego spoczynku (południe i zachód Europy). Coraz częściej gęś zbożową można spotkać także w zimie, co może być dowodem na ocieplenie się klimatu w środkowej części kontynentu. W granicach obszaru występują też inne rzadkie gatunki ptaków, do których zaliczyć można np. bielika, bociana czarnego i żurawia.


Dla ciekawych:

….. określenie m.in. kani rudej i czarnej jako ptaków drapieżnych jest stwierdzeniem wysoce nieprecyzyjnym, ponieważ większość ptaków można by zaliczyć do tej grupy: przykładowo sikory czy dzięcioły również żywią się innymi zwierzętami (owady). Najdokładniejszym określeniem ptaków aktywnie polujących na inne zwierzęta przy użyciu szpon jest mówienie o nich ptaki szponiaste.

….. kania czarna jest jednym z najszerzej rozsiedlonych i najliczniejszych ptaków szponiastych na naszej planecie. Niestety, w Europie gatunek ten jest bardzo nieliczny i ciągle zmniejsza areał swojego występowania.

.. gęsi zbożowe pokonują olbrzymie dystanse pomiędzy miejscami rozrodu i obszarami zimowego odpoczynku. Ustalono, że w okresie migracji ptaki te potrafią pokonywać kilka lub kilkanaście tysięcy kilometrów. Wśród gęsi jest to zjawisko stosunkowo dobrze poznane ponieważ ptaki przemieszczają się głównie w dzień, w ogromnych stadach sformowanych w charakterystyczne klucze.