Śląsk Rośnie Zielono
licznik gości 231787

Zbiornik Turawa – PL

Nazwa i kod obszaru: Zbiornik Turawa PLB160004

Specjalny Obszar Ochrony Ptaków od 2008 roku.

 Powierzchnia:2124.9 ha

Położenie administracyjne: woj. opolskie: powiat opolski – gmina Turawa

Biegus malutki

Obszar stanowi duży zbiornik retencyjny na rzece Mała Panew, w większości otoczony przez lasy. Drugą rzeką uchodzącą do zbiornika jest Libawa. Zbiornik został oddany do użytkowania tuż przed drugą wojną światową, w 1938 r. Zbiornik zbudowano w celu regulacji poziomu wody na rzece Odrze, dostosowując ją do parametrów żeglowności. Kolejnym powodem budowy zbiornika było uregulowanie stosunków wodnych na rzece Mała Panew, która bardzo często powodowała podtopienia okolicznych wiosek. Zachodni brzeg i część południowego są obwałowane. Brzegi północny i wschodni są porośnięte roślinnością wynurzoną, głównie manną mielec Glyceria maxima i pasem zarośli wierzbowych. W tej części zbiornika występują również ośrodki rekreacji turystycznej, głównie sezonowej. Występują tu znaczne wahania poziomu wody. Maksymalna głębokość akwenu wynosi ok. 13 metrów. Przy niskim stanie wody we wschodniej części zbiornika odsłaniają się wielkie połacie piaszczystego i mulistego dna.

 

Przedmioty ochrony

Gatunki ptaków:

Płaskonos

Płaskonos Anas clypeata

Krzyżówka Anas platyrhynchos

Gęś zbożowa Anser fabalis

Biegus malutki Calidris minuta

Rybitwa białowąsa Chlidonias hybridus

Rybitwa czarna Chlidonias Niger

Zausznik Podiceps nigricollis

 

Opis przedmiotów ochrony w obszarze

Zausznik

W obszarze występują co najmniej 24 gatunki ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej. W oparciu o dane pochodzące z lat 1995‐2003, zbiornik spełnia kryteria C4, C3 i C6 ostoi ptaków o znaczeniu europejskim (IBA of EU importance) według BirdLife International. Zbiornik Turawski to ważny teren dla migrujących ptaków wodno-błotnych, liczebność kaczkowatych Anatidae na przelotach oraz podczas zimowania może osiągać 25 tysięcy osobników. W okresie wędrówek występuje tu co najmniej 1% populacji krzyżówki, stosunkowo duże koncentracje osiąga cyraneczka, biegus malutki, biegus zmienny i kszyk. Do gatunków lęgowych będących przedmiotami ochrony zalicza się płaskonosa oraz zausznika. Zbiornik jest także jednym z ważniejszych krajowych lęgowisk rybitwy białowąsej.Gatunek ten stosunkowo niedawno skolonizował obszar Polski i w ostatnich dwóch dziesięcioleciach silnie rozprzestrzenia się na terenie kraju, zasiedlając nowe stanowiska. Pierwszy raz rybitwa białowąsa gniazdowała w obszarze ostoi w 2001 r.

 

Dla ciekawych:

….. na potrzeby budowy zbiornika zostały wysiedlone wsie Zamoście i Krzyślina razem z przysiółkiem o nazwie Łuk oraz Pustków, należącymi do Szczedrzyka. Specjalnie dla przesiedleńców wybudowano osiedle w Ligocie Turawskiej, które istnieje do dnia dzisiejszego i odznacza się charakterystycznym tzw. pruskim budownictwem.

….. Zbiornik Turawa zwany jest często błędnie Jeziorem Turawskim. W okresie wakacyjnym jest to popularne miejsce odpoczynku wielu Opolan, a także mieszkańców Górnego Śląska.

.. kaczka płaskonos zawdzięcza nazwę charakterystycznemu, silnie spłaszczonemu dziobowi. Płaski dziób służy do odfiltrowania fito- i zooplanktonu, którym żywi się płaskonos. Z uwagi na charakterystyczne wymagania co do ilości planktonu płaskonos zasiedla bardziej brzegowe partie akwenów lub płytkie zbiorniki gęsto porośnięte roślinnością.

.. łacińska nazwa kaczki krzyżówki oznacza dokładnie kaczkę płaskonosą! Co ciekawe, Karol Linneusz, który uznawany jest za ojca współczesnej systematyki, pierwotnie samca i samicę krzyżówki opisał jako dwa odrębne gatunki! Pochodzenie polskiej nazwy tej kaczki nie jest do końca znane, być może jej nazwa pochodzi od możliwości swobodnego krzyżowania się z innymi gatunkami kaczek, nawet z poza swojego rodzaju.